Ngôn ngữ sử dụng
Cách trích dẫn
Tải xuống
Tóm tắt
Mục tiêu: Mô tả thực trạng kiến thức, thái độ và thực hành tự chăm sóc mắt liên quan đến bệnh glôcôm của người bệnh từ 40 tuổi trở lên đến khám tại Bệnh viện Mắt Hà Nội năm 2024; đồng thời phân tích một số yếu tố liên quan.
Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện trên 376 người bệnh từ 40 tuổi trở lên đến khám tại khoa Khám bệnh, Bệnh viện Mắt Hà Nội cơ sở Nguyễn Viết Xuân, từ tháng 3 đến tháng 7 năm 2024. Mẫu được chọn thuận tiện. Bộ câu hỏi phỏng vấn trực tiếp gồm các nhóm biến về đặc điểm chung, đặc điểm liên quan đến glôcôm, sử dụng dịch vụ chăm sóc mắt, kiến thức, thái độ và thực hành. Kiến thức được xem là tốt khi đạt ≥ 21/28 điểm; thái độ tốt khi đạt ≥ 45 điểm; thực hành tốt khi đạt ≥ 14 điểm. Số liệu được nhập bằng EpiData 3.1 và phân tích bằng SPSS 22.0 bằng thống kê mô tả, kiểm định χ²/Fisher exact và hồi quy logistic đa biến với mức ý nghĩa p < 0,05.
Kết quả: Tuổi trung bình của đối tượng nghiên cứu là 64,24 ± 10,55; nữ chiếm 55,6%; 18,9% người bệnh đã được chẩn đoán glôcôm. Chỉ 33,2% từng nghe về bệnh glôcôm và 12,2% từng được truyền thông trực tiếp về bệnh này. Tỷ lệ kiến thức tốt, thái độ tốt và thực hành tốt lần lượt là 13,6%; 69,9% và 3,5%. Một số nội dung còn hạn chế gồm: biết glôcôm có tính di truyền (34,8%), biết corticoid có thể gây biến chứng mắt (7,7%), rửa tay trước khi tra thuốc (46,5%) và kiểm tra thuốc trước khi mua (27,4%). Hồi quy logistic đa biến cho thấy người chưa được chẩn đoán glôcôm có nguy cơ kiến thức chưa tốt cao hơn (OR = 3,74; KTC 95%: 1,74–8,04). Thái độ tốt liên quan với trình độ học vấn cao hơn, nghề nghiệp là công nhân và kiến thức tốt; trong khi không được truyền thông về bệnh mắt làm giảm khả năng có thái độ tốt. Thực hành tốt giảm rõ theo tuổi và thấp hơn ở nhóm chưa được chẩn đoán glôcôm.
Kết luận: Người bệnh đến khám tại Bệnh viện Mắt Hà Nội có thái độ tương đối tích cực đối với glôcôm nhưng kiến thức và đặc biệt là thực hành tự chăm sóc mắt còn rất hạn chế. Cần tăng cường tư vấn giáo dục sức khỏe do điều dưỡng dẫn dắt, chuẩn hóa hướng dẫn kỹ thuật tra thuốc và ưu tiên sàng lọc - truyền thông cho người cao tuổi, người có học vấn thấp và người chưa từng được chẩn đoán glôcôm.
Từ khóa
Tài liệu tham khảo
World Health Organization. World report on vision. Geneva: World Health Organization; 2019.
Steinmetz JD, Bourne RRA, Briant PS, Flaxman SR, Taylor HR, Jonas JB, et al. Causes of blindness and vision impairment in 2020 and trends over 30 years, and prevalence of avoidable blindness in relation to VISION 2020: the Right to Sight: an analysis for the Global Burden of Disease Study. Lancet Glob Health. 2021;9(2):e144-e160. doi:10.1016/S2214-109X(20)30489-7.
Tham YC, Li X, Wong TY, Quigley HA, Aung T, Cheng CY. Global prevalence of glaucoma and projections of glaucoma burden through 2040: a systematic review and meta-analysis. Ophthalmology. 2014;121(11):2081-2090. doi:10.1016/j.ophtha.2014.05.013.
Lin Y, Jiang B, Cai Y, Feng Y, Lin W, Li H, et al. The Global Burden of Glaucoma: Findings from the Global Burden of Disease 2019 Study and Predictions by Bayesian Age-Period-Cohort Analysis. J Clin Med. 2023;12(5):1828. doi:10.3390/jcm12051828.
Tran Nguyen Tra My, Nguyen Minh Tam, Phan Van Nam. Knowledge, attitude, and practice (KAP) toward glaucoma of people over 40 years in Hue city. Journal of Medicine and Pharmacy. 2021;11(7):84-91. doi:10.34071/jmp.2021.7.1185.
Yimam W, Anbesaw T, Seid M, Wolie H. Knowledge about glaucoma among adults in Africa: a systematic review. BMC Ophthalmol. 2024;24(1):69. doi:10.1186/s12886-024-03333-9.
AlQahtani GMS, Al Zahrani AT, Ahmad K, Albalawi AN, Obeid DA, Al Shahwan S. Knowledge, attitude, and practice (KAP) towards glaucoma among new glaucoma patients and their first-degree relatives: A cross-sectional study in a tertiary eye care centre in Riyadh, Saudi Arabia. Eur J Ophthalmol. 2024;34(4):1102-1110. doi:10.1177/11206721231219300.
Taywade M, Nayak B, Pal D, et al. Knowledge, Attitude, and Practices Related to Glaucoma in a Rural Population of Eastern India: A Cross-sectional Study. J Curr Glaucoma Pract. 2025;19(3):119-124. doi:10.5005/jp-journals-10078-1476.
Tsichla L, Patelarou E, Detorakis E, Tsilibaris M, Patelarou A, Christodoulakis A, et al. Exploring the Health Literacy and Patient Activation Among Patients with Glaucoma: A Cross-Sectional Study. Clinics and Practice. 2025;15(2):24. doi:10.3390/clinpract15020024.
Tsichla L, Patelarou E, Detorakis E, Tsilimbaris MK, Patelarou AE, Giakoumidakis K. Enhancing Health Literacy and Self-Management in Glaucoma Patients: Evidence from a Nurse-Led Educational Intervention. Healthcare. 2025;13(8):861. doi:10.3390/healthcare13080861.
Nguyễn Hồng Hạnh, Bùi Thị Vân Anh, Nguyễn Công Khẩn. Đánh giá kết quả sau phẫu thuật ở người bệnh glôcôm tại Khoa Glôcôm, Bệnh viện Mắt Trung ương năm 2022. Tạp chí Y học Thảm họa và Bỏng. 2023;(2):40-46. https://doi.org/10.54804/yhthvb.2.2023.225
công trình này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-phi thương mại 4.0 International Giấy phép .
Bản quyền (c) 2026 Tạp chí Khoa học Điều dưỡng